Op de foto Miranda Wezendonk van de Stichting Medical Support die de bal uitreikt in Kenia. Miranda was in Afrika tijdens de missie in Kenia.

Lees het artikel op de website van Vitesse.

November 2011. Wij nemen deel aan een ‘exploratieve’ MCC-missie in een gebied ten oosten van Pokhara, de tweede stad van Nepal. ‘Exploratief’ omdat wij gaan onderzoeken hoe wij continuïteit in onze werk kunnen waarborgen. Van groot belang is dat wij meer te weten komen over het lokale systeem van gezondheidszorg voor kinderen. Daarvoor is het essentieel lokale gezondheidswerkers te ontmoeten en aan hen te vragen op welke wijze zij denken dat MCC een bijdrage kan leveren aan de verbetering van de gezondheidssituatie van de kinderen. Daardoor komen wij te weten op welke wijze en met wie wij in de volgende jaren kunnen samenwerken.

De scholen waar wij MCC-checks doen zijn in Lamjung district, een van de 75 districten van Nepal. Wij reizen over smalle wegen en van school naar school. Alles is georganiseerd door Chandra Bahadur Gurung van de Pahar Trust, een bevlogen, aardige Nepalees die de hele week met ons meereist. De eerste dagen zijn wij vooral bezig met onze ‘core business’: de checks op scholen. Mensen worden ingewerkt, het zijn lange dagen, wij zien heel veel kinderen en slapen in sobere klaslokalen.

Op dag vier, in Sofipasal, is er kans voor een interview! Met als leiddraad het ‘Analysis Local Situation’, het ALS-schema van MCC, ontmoet ik Mister Binash Poudel, leraar Engels. Hij spreekt goed Engels, in tegenstelling tot bijna alle andere Nepalezen die wij in de dorpen ontmoeten, inclusief andere leraren Engels. Wij gaan midden op het schoolplein zitten waar de checks plaatsvinden, maar worden binnen een minuut omsingeld door ongeveer 30 nieuwsgierige ouders en kinderen. Wij zoeken gauw een leeg klaslokaal, op afstand van de checks.

Een uur lang vertelt Binash Poudel over de locale gezondheidswerkers en de ‘health post’. Hij geeft een gedetailleerde beeld. Hun health post is niet dichtbij, maar in de volgende VDC. Een VDC is een Village Development Committee, een administratieve eenheid met ongeveer 4000 dorpen. De health post wordt bemand door mensen met een training van 1-2 maanden. Hier worden vooral medicijnen van kruiden uitgereikt. Er is ook een ‘CMA dokter’, iemand met een tweejarige training van de Central Medical Association. Hij gaat dagelijks voor een aantal uren naar de health post. Er zijn geen verpleegkundigen.

De verloskundigen zijn verdeeld per aantal ‘wards’, kleinere eenheden binnen een VDC. Sommige worden betaald door de nationale overheid en andere door de VDC. Er zijn geen tandartsen dichtbij; de artsen trekken tanden. De apotheek is altijd een privéonderneming, dus niet van de overheid. Eens per maand komt een mobiele kliniek met vaccinaties voor de kinderen en tetanus-vaccinaties voor de zwangere vrouwen. Zij gaan naar een centrale plek en ook naar de huizen (outreaching). Dit laatste is blijkbaar goed geregeld hier. Daarnaast zijn er nog ‘witch doctors’ maar bijna niemand gaat erheen. In West Nepal zijn ze meer populair.

Het ALS schema vraagt bij elke hulpverlener: hoe kunnen wij het beste met hun samenwerken? Zijn antwoord: “Met ze praten! Maar zij spreken geen Engels.”

Binash Poudel is een enthousiaste leraar en ik hoop hem weer in november 2012 te ontmoeten als ik met de MCC-missie voor de tweede keer naar dit gebied kan gaan. Via hem kunnen wij misschien contact leggen met een aantal locale gezondheidswerkers. En hij kan nog meer vertellen over locale gewoonten en cultuur. Bijvoorbeeld over genderverschillen zegt hij: “Girls don’t think about educating themselves to work later. This is my most difficult task: to teach them to stand on their own feet.” In jargon: empowerment.

Wij willen in 2012 voorlichting kunnen geven, die past bij de situatie van het gebied. Binash zegt: “Don’t do different things, but do things differently. Keep the traditions and culture, but make small changes. With a small idea you can become a winner.”

Vol goede moed ga ik bij de volgende school in Jeeta, een nog meer afgelegen dorp, ook een man interviewen: Mister Ramesh Raij Jiwari van het schoolmanagement. Maar dit gaat tussen de bedrijven door, als ik bij de apotheek zit, vol met onderbrekingen. En ik versta hem amper! Wij praten ongeveer een kwartier, meer tijd is er niet. Hij vertelt over hun health post, die wij later van buiten kunnen aanschouwen, en hun ‘CMA dokter’ met wie wij de volgende keer zeker gaan proberen contact te leggen. Er is ook een ‘VDC social worker’.

Over de ‘witch doctors’ (cq. alternatieve genezers) heeft hij een universele uitspraak: “If nothing works, everyone believes in the witch doctor”.

Hoe nu verder? In Nederland is het handig om achtergrondinformatie van de Nepalese overheid en NGO’s over gezondheidszorg, gewoonten en cultuur te lezen. Zo kan je ter plekke gerichte vragen stellen. Met de aanvullende informatie van de interviews kan je zien dat er van overheidswege best veel wordt georganiseerd. Maar in de praktijk is dit lang niet altijd geïmplementeerd. Er komt een nogal chaotisch beeld uit de interviews tot nu toe. En elke locatie is anders. En mensen spreken elkaar tegen…  Het is sowieso lastig om te communiceren. In de dorpen is er amper iemand die vinden die goed Engels spreekt. En door een Nepalese tongval zijn mensen soms moeilijk te verstaan!

Veel mensen in de dorpen zijn geïnteresseerd, maar dan moeten wij wel de tijd nemen om met ze te praten. Wij hebben een begin gemaakt en kunnen nu CMA ‘doctors’ of de bemanning van het plaatselijke health post gaan benaderen.

En er zijn in elke dorp ‘Female Community Health Volunteers’ die gesteund worden door de overheid. Wij hebben er al eentje ontdekt en met hen heeft Gerrit Nieuwenhuis, onze missieleider, een tijdje gesproken en haar contactgegevens genoteerd voor onze volgende missie in Pokhara. Met deze vrouwen kunnen wij nader kennis maken en hun mogelijk betrekken in onze werk.

De jeugdgroepen zijn soms ook actief. Zij hebben in Jeeta als gastheren opgetreden tijdens onze verblijf en als afscheidscadeau prachtige sikkels gemaakt. Ik ben benieuwd wie wij volgende keer gaan ontmoeten.

Dat Nadine Afrika-gek is kan je onmogelijk ontgaan. Haar drive dendert de telefoon uit als ik haar bel, twee dagen voor ze vertrekt. ‘Het mooie is dat je in Afrika met zulke basale zorg zoveel resultaat kan boeken’, zegt ze. Het is hard werken, maar je krijgt er veel voor terug. ‘Dat de kinderen en ouders mee doen aan het programma van MCC, vind ik fantastisch. Het moet voor hen een absurde situatie zijn, al die blanken op een rijtje. De moeders hebben heel weinig medische basiskennis. Maar ze vertrouwen je, zijn geïnteresseerd en zó dankbaar!’

‘De missies zijn altijd een feestje. Je gaat zo op in het werk dat je even al het andere thuis vergeet. En daarnaast is zo’n team met gelijkgezinden ontzettend gezellig’. Volledige ontspanning dus. De teamleden die met Nadine naar Nairobi gaan, zag ze op de voorbereidingsbijeenkomst voor het eerst. Iedereen is enthousiast, en dat is alles wat je nodig hebt. De carrousel geeft structuur. Tien relatieve vreemden werken vanaf dag één samen als een geoliede machine. ‘Uit een week MCC haal je zó veel wijze lessen, daar kan geen dure managementcursus tegenop!’

In Nairobi werkt MCC samen met de Sophia Foundation. Een Cypriotische organisatie die voedselprojecten voert op verschillende scholen en ook zelf een weeshuis runt. Via Sophia krijgt MCC ter plaatse ondersteuning van de bisschop. Zo mogen ze de bus van de stichting gebruiken. Die bus is een veilige haven, zeker in Kibera; de op één na grootste sloppenwijk van Afrika waar ongeveer een miljoen mensen wonen. ‘Je valt er op als blanke, bovendien ben je in staat om te reizen wat moet betekenen dat je rijk bent’, legt Nadine uit, ‘in een slum met zo’n hoge werkloosheid en veel alcoholmisbruik, moet je je bewust zijn van je potentieel onveilige positie. Anders kan het wel eens uit de hand lopen’. Gelukkig is de bisschop is zeer gerespecteerde man en de mannen die voor hem werken begeleiden de Nederlandse deelnemers persoonlijk, een veilig gevoel.

Voor Kenia-west gaan onder andere twee collega’s uit het Rijnstate ziekenhuis mee. Een van hen heeft een berg aan sponsorproducten verzameld; meer dan 2000 tandenborstels en cadeautjes, en voor elke school een voetbal, ‘gaaf toch!’ Ook zonder cadeaus zijn de kids makkelijk vrolijk te krijgen, weet de ervaren Afrika-reiziger. Maak bijvoorbeeld een foto van ze en laat die dan zien, je krijgt gegarandeerd een prachtige reactie. ‘Er doen zich elke missie situaties voor die je heel lang bij blijven, lacht Nadine. ‘Zoals het meisje dat vorig jaar heel erg haar best deed om mee te werken, en demonstratief op de (sta)weegschaal ging zitten. En het jongetje, op zijn paasbest gekleed, dat als een echte gentleman de tas van zijn moeder droeg. De tas was alleen groter dan hijzelf…’

Nadine moet haar bagage nog pakken: ‘Ik heb het druk en ben een deadline werker dus alles moet op ’t laatste moment.’ Maar de ervaring leert dat alles op zijn pootjes terecht komt. Bovendien gaat ze dit keer voor het eerst op missie, zonder er een vakantie aan vast te plakken. Helaas heb ik ook gewoon maar zes weken vakantie. En ik moet twee weken overhouden, in december ga ik weer mee naar Nepal!

MCC is er voor kinderen, die in moeilijke omstandigheden opgroeien. Dat kan je wel zeggen van kinderen die werken op de vuilnisbelt van Manilla, de hoofdstad van Filippijnen. In de vijftig meter hoge bult van vuilnis zoeken zij in deze ‘smokey mountains’ naar materialen die te verkopen zijn. Ze leven hier in de meeste erbarmelijke omstandigheden: ze overleven, maar wel ten koste van hun gezondheid.

De Nederlandse stichting Filibata zet zich in voor deze straatkinderen. Stichting Filibata, ofwel “kinderen van de Filippijnen” (‘bata’ is het Filippijnse woord voor ‘kind’), werd opgericht in april 2004.  Ze hebben verschillende projecten opgezet, stimuleren de opvang van kinderen in gezinssituaties en ondersteunen tehuizen met projecten om de sociale ontwikkeling van kinderen die daar opgroeien te verbeteren. Bestuurslid Karin van Assen benaderde MCC in 2009 met het verzoek een medische missie voor deze kinderen uit te voeren. Vervolgens bekijkt MCC aan de hand van een procedure of het een kansrijk project kan worden. Zo moet er een samenwerking zijn met een lokale partner. In dit geval is de Mission of San Martin de Porres een partner, die ter plekke straatkinderen dagelijks opvangt en die zich voor vijf jaar aan de MCC-missie wil verbinden. Zij selecteren ook de kinderen van 0 – 12 jaar, met een focus op risicokinderen van 0 – 5 jaar die een ‘caretaker’ hebben, opdat goede informatieoverdracht kan plaatsvinden. Onderzocht is verder waar medicijnen lokaal kunnen worden ingekocht en of er een ziekenhuis in de nabijheid is, waar zieke kinderen behandeld kunnen worden. De plaats waar de checks worden uitgevoerd, moet veilig zijn en dat is het geval in het gemeenschapshuis, waar ‘buurtvaders’ ’s nachts de medicijnen en materialen bewaken. Aan de meeste voorwaarden  die aan (het organiseren van) een MCC-missie worden gesteld, is aldus ruim voor aanvang van de missie reeds voldaan.

De lokale partner heeft aangegeven dat zij veel belang hecht aan het geven van voorlichting over gezondheid en voeding aan ouders/caretakers, leraren en vrijwilligers van de lokale organisaties. Daarbij zal er rekening gehouden worden met de cultuur en de gewoontes ter plekke.  In andere landen waar MCC checkt, geldt dit bijvoorbeeld ten aanzien van voedingsadviezen: benut de vruchten en kruiden, die daar groeien. En stem voorlichting af op de ziektes, die veel in de streek  voorkomen. Leg ook contact met de lokale medische zorg voor de follow-up.

Besloten is dat in oktober 2012 de eerste missie zal plaatsvinden. Miguette vormt met Ines von Rosenstiel-Jadoul  de missieleiding. Zij zullen met een team van in totaal tien personen  naar Manilla vertrekken.  Voor een goede balans in het team wordt nog gezocht  naar mannelijke artsen;  het wordt een pittige missie.

De stichting Filibata heeft aangegeven dat zij, zoals uitgangspunt is voor elke MCC-missie, 50% van de medicatiekosten  voor haar rekening zal trachten te nemen. Daarnaast zoekt MCC ook zelf naar sponsors. Het Slotervaartziekenhuis en personeel van TNO zullen in elk geval (benaderd worden te) doneren. Meer sponsors zijn zeker welkom.

Voor wie meer achtergrondinformatie wil: actrice Johanna ter Steege heeft recent een speelfilm opgenomen in Smokey Mountain. De film ‘Lilet never happened’ is gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een Filipijnse kinderprostituee in Manilla. In een uitzending van omroep Max op dinsdag 28 februari 2012 werd hier aandacht aan besteed.

Medical Checks for Children is op dit moment de missie in Kenia West aan het afronden. Hierover verscheen op 6 maart een artikel.

In dit bericht vind je de globale informatie over dit project.

Wat gaan we doen?
We gaan kinderen checken op een aantal verschillende locaties in Kenia West waarbij we Kisumu en Eldoret als uitvalsbasis zullen gebruiken. Een aantal scholen die we bezoeken worden ondersteund door de Greek Orthodox Church in Nairobi. We werken samen met de Sophia Foundation for Children die in samenwerking met deze kerk voedselprojecten verzorgt op een aantal scholen en tevens een eigen weeshuis heeft opgezet in Njeri.

In 2012 zijn 2 informatieavonden gepland. Je kunt je opgeven voor de informatieavond via het contactformulier op de site.

5 juni 2012 – deze avond is bedoeld voor artsen.
12 juni 2012 – deze avond is bedoeld voor niet-medici.

Op dit moment zijn we met name op zoek naar huisarten, kinderartsen of CB-artsen.

Mee op missie?
Als je na de informatieavond enthousiast bent geworden over het werk van MCC, dan kun je je aanmelden voor een intake. Groepsintakes worden een aantal keer per jaar ingepland. Nadat je de intake hebt doorlopen en de bevestiging hebt ontvangen, dat je in principe mee kunt op missie, dan kun je via deze link een mail sturen om je aan te melden voor een missie.

In een lokale krant verscheen onlangs een artikel, waarin Miranda vertelt over het werk wat zij gaat doen. Als je op de foto klikt, kun je het artikel lezen.