Missieblog Oeganda Otuke 2026
Aankomstdag
Na de Ebola crisis meerdere geannuleerde vluchten is ons team dan toch compleet in Oeganda. Nog 1 dag relaxen en dan op weg naar Otuke. Wij hebben er héél veel zin in!
Wij zijn van links onder, tegen de klok in, naar links boven: Saskia (medisch missieleider) Anouk, Karin, Wietske, Birgit, Ida, Yvonne (organisatorisch missieleider) Liselot, Corné en Anne.
Zaterdag 4 juli
Vandaag maakten we de overtocht van Entebbe naar Otuke. Op de 9,5 uur durende busrit keken we onze ogen uit naar alles wat ons passeerde. Een kraampje met stapelbedden, een collectie deuren en een scooter met 20 kippen; er kwam van alles langs. We staken de kolkende Nijl over en na het dorpje Lira kregen we op de rode, hobbelige zandwegen die volgden een gratis “African massage”.
Ons grote witte hotel met rode dakpannen stak wel af tegen de lemen hutjes rondom. Maar we werden uiterst vriendelijk in het hotel ontvangen met lokaal vers gemaakt sap. Alle ingekochte medicijnen en malarianetten (dankzij onze vele sponsoren!) konden worden uitgeladen. Vervolgens had de lokale kok uitgebreid gekookt met o.a. matoke, een lokale specialiteit met banaan.
Met de groep bespraken we onze leerdoelen en toen was het tijd voor een lekker Nijl biertje. Nog 1 dag voorbereiding te gaan en dan kunnen we echt van start!
Zondag 5 juli Otuke
Na een hele warme nacht waren wij vroeg uit de veren om de missie van de komende dagen voor te bereiden. Voor elk station van de carrousel werden de spullen gesorteerd, geteld en getest. Zodat wij morgen alles op orde hebben en meteen kunnen starten.
Stapels strips met malaria tabletten en dozen vol met ontworm pillen. IJzer, multivitamine, antibiotica en zalven werden ingepakt.
Wij oefenden met de apparatuur om het bloed te testen op malaria, het ijzergehalte en sikkelcelanemie. En leerden hoe de waarden te noteren in de status van een kind. Net zoals het gewicht en de lengte van een kind. Tandenborstels werden ingepakt om uit te delen bij de tandenpoets voorlichting aan het einde van de carrousel.
Tegen lunchtijd kwamen heerlijke geuren uit de keuken en toen het zover was genoten wij van de kookkunsten van de staf van het hotel. Na de lunch werden wij door de staf van LTP, een lokale NGO waarmee wij dit project uitvoeren, begeleid naar een bezoek aan een plaatselijke kliniek. Op weg naar het Kristina Health Centre reden wij over rode zandwegen met tussen het prachtige groen af en toe huisjes en een enkel schooltje.
Wij werden warm ontvangen door de Medical officer, Clinical officer en de verloskundige. Zij leidden ons rond in hun kliniek en zo kregen wij een mooi beeld van de zorg die zij bieden in dit afgelegen gebied.
Naast de zorg voor zwangeren vrouwen en verloskundige zorg wordt ook het vaccinatieprogramma aangeboden vanaf de geboorte en worden kinderen gevaccineerd in de dorpen op scholen en kerken in dit gebied. Er heeft een enorme modernisering plaatsgevonden. Alle kinderen hebben nu een digitaal vaccinatiedossier. Er is een ook HIV spreekuur en er worden kleine chirurgische ingrepen gedaan.
Zonodig kan er naar een groter ziekenhuis worden verwezen.
Ondanks dat de eigen bijdrage voor onderzoek en behandeling laag is kunnen veel mensen dit niet betalen. Het was mooi om te zien hoe dit ziekenhuis zich verder professionaliseert. Na ons bezoek reden wij weer terug naar ons hotel met de zon laag aan de horizon door het prachtige landschap. Wij zijn klaar voor de eerste missie dag morgen!
Maandag 6 juli – eerste checkdag
Dan nu de dag waar we allen op hadden gewacht; de eerste checkdag! Om half 7 vertrokken we met een volgeladen auto plus personenbusje richting de checklocatie. Al ongeveer 100 kinderen zaten onder de boom op ons te wachten.
Toen alle stations op de juiste schaduwplek geïnstalleerd waren kon de carousel van start gaan. De kinderen kregen eerst in groepjes voorlichting over handhygiene en tandenpoetsen. Daarna gingen ze door voor wegen en meten om te zien of groei en gewicht in orde waren. Bij het bloedprikken controleerden we zowel op bloedarmoede als malaria omdat malaria bij ongeveer 70% van de kinderen hier voorkomt. Nieuw dit jaar is dat we bij kinderen met ernstige bloedarmoede ook meteen een sikkelceltest konden doen. Kinderen met sikkelcelziekte hebben sikkelcelvormige bloedcellen waardoor deze kunnen vastlopen in de bloedvaten. Hierdoor hebben deze kinderen ernstige bloedarmoede en krijgen ze aanvallen met hevige buikpijn, gewrichtspijn en geelzucht. Door de gekke vorm van de bloedcel kan de malariaparasiet iets minder makkelijk deze kinderen besmetten (wat maakt dat sikkelcelziekte in Afrika meer voorkomt) maar als de kinderen dan toch malaria krijgen zijn ze des te zieker. Het is daarom heel nuttig en fijn dat we deze kinderen nu snel kunnen opsporen en naar een lokaal behandelprogramma kunnen verwijzen.
Na het bloedprikken kwamen de kinderen langs de dokters. We zagen vandaag weer veel malaria, worminfecties, ondervoeding en bloedarmoede, waarvoor we antimalaria, antiworm, multivitamines of ijzer voor 3 maanden konden voorschrijven. Voor gehandicapte kinderen verwezen we naar het “social program” van onze lokale partner LTP. Zij doen ontzettend goed werk door de kinderen bijvoorbeeld te voorzien van een rolstoel of sociale steun. De financiering van dit programma wordt helaas wel steeds moeilijker (we denken o.a. door het wegvallen van USAID).
Bij de apotheek konden de kinderen hun medicatie ophalen en kreeg ieder een malarianet. We hebben veel blij gezichtjes zien vertrekken.
Een hoogtepunt vandaag was de drieling die er goed gevoed en blij uitzag. Moeder was wel wat gewend na de tweeling die ze daarvoor al had gehad! Een dieptepunt was een gehandicapt kindje met ernstige brandwonden aan de hand en arm. Zelfs Yvonne, met ervaring met brandwonden als verpleegkundige, had nog niet eerder zo’n ernstig vervuilde wond gezien. Gelukkig konden we haar doorverwijzen naar een ziekenhuis in de regio. Dokter Liselot sloot de dag af met een meisje van 1 1 jaar wat was verlaten door haar beide ouders en wat al een jaar niet naar school ging. Ze had één droom; weer terug naar school gaan. Ze was zo’n dapper en vastberaden meisje dat iedereen inclusief de lokale docenten geraakt waren door haar verhaal. De financiële bijdrage a 25 euro per jaar en het schooluniform waren een belemmering geweest tot nu toe. Die financiële toezegging konden we natuurlijk meteen doen. We zien haar morgen terug om het verder te regelen.
Met een mooi aantal van 184 kinderen op de teller sloten we de dag af. De verwachting is dat het morgen drukker wordt als het nieuws van het medische kamp zich heeft verspreid via de tam tam. Het hele team kijkt er naar uit want we zijn inmiddels een mooi geolied geheel geworden met z’n allen!
Dinsdag 7 juli tweede checkdag
Al vroeg zaten wij aan het ontbijt vanmorgen. In plaatst van de pannenkoeken met banaan kregen wij vandaag
aardappels, cassave, groenten en fruit. Dat dit stevige ontbijt zo’n effect had op onze productiviteit hadden wij niet kunnen bevroeden.
Weer reden wij over de rode zandweg en overal liepen kinderen in hun gekleurde uniformen, graasden geiten in het groen en werd het erf voor de hutjes geveegd. De dag was weer begonnen. Bij aankomst bij het gezondheidscentrum om 7.30 uur stond alles al klaar. Een grote groep ouders en kinderen kreeg al gezondheidsvoorlichting van Julie waardoor wij meteen van start konden. Heel soepel doorliepen de ouders met hun kinderen de carrousel. Iedereen was goed op elkaar ingewerkt en voor de lunch hadden wij al 216 kinderen gezien. Een ongekend hoog aantal!
Onder een boom op blauwe plastic stoelen lunchten wij samen met het team van LTP. Er was weer heerlijk voor ons gekookt.
Wat is er veel te zien op zo’n dag: Je ziet oma’s met hun kleinkinderen. (bij navraag blijkt dat de ouders om verschillende redenen niet voor hun kinderen kunnen zorgen. Je ziet gehandicapte kinderen, kinderen met aangeboren afwijkingen of kinderen met koorts. Maar ook kinderen zonder schoenen en kapotte kleding en baby’s zonder luier.
Bij het laatste station, de apotheek, werd naast een klamboe ook zonodig onderbroeken uitgedeeld. Ontroerend om te zien hoe blij de moeders en kinderen hiermee waren.
Vanmorgen was het 11 jarige meisje dat was verlaten door haar ouders en niet naar school ging, met haar oma weer naar het gezondheidscentrum gekomen. Onze missieleider Saskia en haar man Corné hadden besloten zich over dit meisje te ontfermen. En haar de komende jaren financieel te steunen. Op de vraag aan het meisje of zij een interne of externe leerling wilde zijn was zij heel gedecideerd: zij wilde naar de boardingschool! De leerkracht van de boardingschool vertelde dat dit jaarlijks 44.50 euro zou kosten. Behalve onderwijs, een bed, lakens en schoolspullen, krijgt zij elke 3 maanden 7 kilo mais en 9 kilo bonen. De leerkracht besprak met de grootmoeder dat zij wel de contactpersoon moest zijn en voor kleine verzorgingsproducten moest zorgen. Het meisje mag morgen meteen beginnen. Het in eerste instantie verlegen meisje zei tegen Saskia ‘ it’s a miracle!’ Wat fantastisch dat dit meisje hierdoor een kans op een betere toekomst krijgt!
In totaal hebben wij vandaag 267 kinderen gezien. 100 kinderen meer dan gisteren.
Moe maar voldaan reden wij weer terug over de rode zandweg. Op oude fietsen zagen wij moeders met een kind op de rug en een kind op de bagagedrager naar huis rijden. Wij zagen de schoolkinderen van school naar huis lopen en de herder met de koeien huiswaarts keren.
Morgen mag het meisje naar de boarding school en zij hoeft niet elke dag op en neer want dat wordt haar nieuwe thuis!
Woensdag 8 juli – checkdag 3
Dag 3 alweer! We gingen als een speer van start en dat was nodig ook; er stonden naar liefst 400 kinderen op ons te wachten. 250 van hen kregen een inschrijfpapier en de rest zien we morgen terug. Ondanks de grote aantallen was de sfeer relaxed en vielen de rijen per station erg mee.
We zagen een kindje wat bleek slecht te kunnen zien en met een speciaal instelbaar brilletje konden we dat verbeteren. Het meisje met de brandwonden op de hand van dag 1 kwam weer terug. Ze was eerder goed geholpen in het ziekenhuis maar er waren problemen thuis dus moeder was tegen medisch advies in naar huis gegaan. Het kindje had alleen nog steeds veel pijn dus we hebben ze retour ziekenhuis gestuurd in de hoop dat ze nu wel zullen blijven voor de goede zorg. Moeder beloofde dat in ieder geval wel.
De meest bijzondere casus kwam tevoorschijn vanuit een hele dikke stapel dekens; een piep piep klein voetje wat bleek te zijn van een pasgeboren kindje van amper 1,5 kilo! De moeder zou drie maanden te vroeg bevallen zijn (onze schatting was 2 maanden te vroeg, maar toch!). Hij had een week in het ziekenhuis geleden en toen zeiden ze dat hij naar een gespecialiseerd ziekenhuis overmoest. Dat kon moeder niet betalen dus ging ze maar met hem naar huis. We hebben moeder en kind direct op de brommer richting Lira gestuurd waar hij hopelijk verder kan groeien in de couveuse.
We reden voldaan terug naar ons hotel. Liselot zette onderweg nog even een termiethoop op de foto, waar de chauffeur wel even raar van opkeek. We maakten nog een rondje door het lokale dorp en zochten tussen de mooie Afrikaanse stoffen naar een mooie lap voor thuis. Alle verzamelde data van de kinderen verwerkten we in de computer en toen was het welletjes. Op naar morgen weer zo’n dag!
Donderdag 9 juli checkdag 4
Aan het einde van de nacht was het goed afgekoeld. Waardoor het begin van de dag minder heet was dan de andere dagen. Toen wij het terrein opreden zaten er al zeker 400 mensen onder de mooie grote groene boom. Aandachtig luisterden de mensen naar de gezondheidsvoorlichting van Julie. Omdat wij per dag 250 kinderen kunnen zien, in verband met de voorraad medicijnen en bloedtesten, moesten wij meteen beslissen wat te doen. Gisteren waren al bijna 200 mensen naar huis gestuurd. Met een ticket voor vandaag. Van het team van Link to Progresse hoorden wij dat veel mensen vannacht buiten op het terrein hebben geslapen om zeker te zijn dat hun kinderen vandaag onderzocht zouden worden. Gelukkig is er een klein afdakje waardoor iedereen droog bleef want het had geregend.
De missieleiders besloten om vandaag alleen kinderen tot 6 jaar te onderzoeken. En morgen mogen de ouders terugkomen om te proberen een plekje te bemachtigen voor hun oudere kinderen. Het is natuurlijk vreselijk om kinderen naar huis te moeten sturen. Dat gaat zo tegen je gevoel in. Maar de realiteit is helaas dat wij niet alle kinderen kunnen onderzoeken.
Door de jonge leeftijd van de groep kinderen was er veel meer dynamiek dan de voorgaande dagen. Veel kleine kinderen beginnen al te huilen als zij een witte vrouw zien bij het wegen en meten en blijven vaak ook huilen als blijkt dat bij het volgende station weer een wit iemand zit. Gelukkig is de borst van de moeder voor de aller kleinste altijd dichtbij. En soms kan een bellenblazende vertaler de kinderen kalmeren.
Omdat het meisje Mistika gisteren mocht starten op de boarding school ontstond het idee om de school, die naast het terrein van het gezondheidscentrum ligt, te bezoeken. Het schoolhoofd Felix wilde ons graag ontvangen en zo liep ons team samen met de mensen van Link to Progress naar het schoolterrein gevolgd door hele groepen kinderen in schooluniformen naar de school.
Onder een grote boom werden wij officieel welkom geheten en stelden iedereen zich aan ons voor. Behalve de docenten was vandaag ook de schoolinspecteur aanwezig. Samen met hem en met het schoolhoofd Felix bezochten wij een klaslokaal met de oudste leerlingen. Wij gingen tot grote hilariteit van de kinderen tussen hen in zitten in de schoolbanken. Door alle kozijnen keken kinderen, die buiten stonden, nieuwsgierig toe.
Het schoolhoofd demonstreerde hoe hij les gaf. Hij vertelde dat het onderwerp van de les democratie was en daarna vroeg hij wat democratie typeert. De kinderen die het antwoord wisten staken hun vingers op. Als een leerling aan de beurt was stond de leerling op naast de schoolbank. Was het antwoord goed dan werd dat beloond met een ritmisch geklap door de hele klas. De stemming was erg uitbundig en positief.
In de klas voor de jongste leerlingen zitten 6 kinderen per schoolbank. Wat betekent dat er in dat lokaal 200 leerlingen samen les krijgen!
Ook bezochten wij twee hele eenvoudige meisjesslaapzalen. De meisjes slapen in blauwe ijzeren stapelbedden. Het dak was van golfplaten en in de raamkozijnen zaten rieten matten. Er hingen slechts 3 klamboes. Onder de bedden stond een teil voor de was. Het was er donker en erg benauwd.
Na een bezoek aan de schoolkeuken, de voorraadkamer met zakken mais en bonen en de moestuin namen wij afscheid.
Wat bijzonder dat wij een inkijkje mochten hebben in deze school.
Met een vervuld gevoel vertrokken wij weer in ons busje over de rode zandweg naar ons hotel.
Vrijdag 10 juli – checkdag 5
De laatste checkdag alweer! Opnieuw stonden er in alle vroegte honderden kinderen te wachten. We telden heel nauwkeurig al ons materiaal maar na 265 kinderen zou echt alles op zijn. Daarom moesten we de laatste gezinnen vragen 1 kind per gezin te kiezen wat we nog konden checken. Het was hartverscheurend dat we zoveel moeders teleur moesten stellen.
Toch probeerden we ieder kind met de nodige aandacht en liefde te checken. En gelukkig lukte dat goed! We zagen voor ons gevoel vandaag nog armere kinderen. Velen hadden geen schoenen of onderbroek, wondjes op de huid door slechte hygiëne, schimmelinfecties op de hoofdhuid en tandsteen en gaatjes in de mond. De voorlichting over handhygiene en tandenpoetsen door onze lokale topper Julie was dus essentieel.
Ook bij de dokters kwamen weer wat bijzondere verhalen langs. Zo kennen de mensen hier veel betekenis toe aan de stand van de maan; zowel epileptische aanvallen als allergische reacties en swollen skin komen blijkbaar voor bij een bepaalde maanstand. De dokters gaven opnieuw veel voorlichting; die gekke zachte plek bovenop het babyhoofdje is de fontanel, de rode jeukende ogen komen door het vele stof en wrijven in de ogen en malaria is niet van moeder op kind overdraagbaar naar via muggen. Voor ieder kind in de carrousel hadden we dit jaar een muggennet wat een prachtige toevoeging was dankzij onze vele sponsoren!
We zagen nog een kind met een groot gezwel in de nek door tuberculose, een kindje met het syndroom van Down en een gaatje tussen de hartkamers, twee kinderen met een liesbreuk en een paar kinderen met oogafwijkingen. Vandaag was er opnieuw een te vroeg geboren kindje maar die dronk zo goed aan de borst dat hij gewoon mee naar huis kon met moeder. Ze was erg blij met het hemdje (voor het kindje meer een jurkje) wat we haar meegaven.
En toen was het echt klaar! De laatste overgebleven tandenborstels werden uitgedeeld aan de enthousiaste kinderen van de school naast ons terrein. Ook de stickers waren een grote hit.
Met het hele team (alle vertalers, de lokale partner LTP en ons MCC team) sloten we het kamp af. In een grote kring werd iedereen bedankt en kreeg een mooie oorkonde en tulpenpen uit Nederland. De immer opgewekte leraar George, die bij het meten en wegen deze week alle kinderen heeft zien passeren, zong en danste een lokaal lied en iedereen deed mee. Ook werd er een traantje weggepinkt want de week was absoluut heel indrukwekkend voor iedereen.
We kijken vol trots terug op deze week; we hebben totaal 1221 kinderen kunnen checken. Soms was alleen een antiworm tabletje voldoende maar ook heel vaak was antimalaria medicatie nodig (ongeveer 50% van de kinderen was malaria positief). Sommigen kregen een verwijzing naar een specialist, een sociaal programma of een voedingsprogramma in de regio.
Het kindje met de brandwonden ligt nog in het ziekenhuis en maakt het goed. Het te vroeg geboren kindje van 1,5 kilo begon nu aan de borst te drinken. Naar schatting kan hij na een week of drie in goede gezondheid naar huis. Ook Mistika, het meisje wat zo graag naar school wilde, kwamen we vandaag weer terug. Ze had bijna al haar spulletjes voor de boarding school verzameld en was al begonnen met de lessen. Haar enorm brede glimlach was goud waard!
